Nieuwsbrief voor overheden
Op 23 januari 2017 deed de rechtbank Zeeland-West-Brabant een verrassende uitspraak in een zaak over een woningsluiting op grond van artikel 13b van de Opiumwet. De rechtbank overwoog dat wanneer er sprake is van hoeveelheden aangetroffen drugs van niet meer dan een beperkt aantal voor de belanghebbende gebruiker gebruikelijke doses, het op de weg van de burgemeester ligt om feiten en omstandigheden aannemelijk te maken die de conclusie ondersteunen dat de aangetroffen drugs bestemd zijn voor verkoop, aflevering of verstrekking. Pas dan zou de burgemeester bevoegd zijn. Op 14 maart 2018 heeft de Afdeling deze nieuwe lijn van de rechtbank Zeeland-West-Brabant afgewezen. Voor de vaststelling of sprake is van een hoeveelheid drugs die bestemd is voor verkoop, aflevering of verstrekking zijn en blijven de in de Aanwijzing Opiumwet opgenomen hoeveelheden leidend.
De burgemeester van Tilburg sloot een woning waarin 6,74 gram cocaïne werd aangetroffen. De huurder van de woning heeft niet aannemelijk gemaakt dat de aangetroffen drugs niet voor verkoop, aflevering of verstrekking bestemd zijn, zodat de burgemeester zich bevoegd achtte om tot sluiting over te gaan. De huurder heeft dat betwist en gesteld dat de cocaïne voor eigen gebruik was. De rechtbank heeft hierop overwogen dat het op de weg van de burgemeester ligt om feiten en omstandigheden aannemelijk te maken die de conclusie ondersteunen dat de aangetroffen drugs niet voor eigen gebruik bestemd zijn. De rechtbank overwoog ook dat de burgemeester bij beslissing op bezwaar voldoende feiten en omstandigheden heeft aangevoerd die deze conclusie rechtvaardigen. Hij werd bevoegd geacht en het beroep werd ongegrond verklaard.
Beide partijen gingen in hoger beroep tegen deze uitspraak. De burgemeester heeft in incidenteel hoger beroep de bevoegdheidsvraag opgeworpen. De Afdeling heeft overwogen dat de burgemeester een procesbelang heeft, omdat deze zaak “een zaaksoverstijgend maatschappelijk en juridisch belang” heeft.
In rechtsoverweging 7.3 overweegt de Afdeling ten aanzien van dit punt als volgt:
“De Afdeling ziet in vorenstaande overwegingen geen aanleiding om af te wijken van de bestendige jurisprudentielijn, dat bij de aanwezigheid van een hoeveelheid harddrugs in een pand die groter is dan 0,5 g in beginsel, dat wil zeggen behoudens tegenbewijs, aannemelijk is dat die drugs bestemd zijn voor verkoop, aflevering of verstrekking. Daarbij wordt van belang geacht dat de Afdeling niet is gebleken van een noodzaak voor de praktijk om de huidige jurisprudentie op dit punt aan te passen. Dat het voor de betrokkene vrijwel onmogelijk is om het tegendeel te bewijzen, zoals de rechtbank heeft overwogen, kan de Afdeling niet volgen. Zoals de burgemeester in dit verband heeft gesteld zal, als betrokkene een helder en consistent betoog heeft over zijn eigen gebruik dat een geringe overschrijding van 0,5 g grens vanwege dat gebruik aannemelijk maakt, geen andere zaken in het pand zijn aangetroffen die wijzen op drugshandel en niet is gebleken van andere relevante feiten en omstandigheden, in de regel worden geoordeeld dat het tegendeel aannemelijk is gemaakt en er geen bevoegdheid bestaat om een last onder bestuursdwang op te leggen.”
De Afdeling ziet dus geen redenen om de huidige jurisprudentie aan te passen. Een vast criterium acht de Afdeling voor de rechtszekerheid en hanteerbaarheid gewenst.
Ik kan deze overwegingen goed volgen. Het had mij verbaasd als de Afdeling een andere weg was ingeslagen. Aan de andere kant is ook de Afdeling steeds strenger voor de burgemeester. Wanneer het verband tussen de aangetroffen drugs en de woning ontbreekt leidt dat, in ieder geval sinds de in de vorige nieuwsbrief besproken uitspraak van 6 december 2017, tot een bevoegdheidsgebrek en daarmee tot de vernietiging van een besluit op grond van artikel 13b van de Opiumwet. Een uitgebreidere beschouwing van die uitspraak en de rechtspraak die daaraan vooraf ging treft u aan in de Gemeentestem van maart 2018.
ABRvS 14 maart 2018, www.rechtspraak.nl: ECLI:NL:RVS:2018:738
Door Ad Schreijenberg
"