Nieuwsbrief voor overheden
Eiseres vordert de gemeente te veroordelen om de guningsbeslissing in te trekken en de gemeente te gebieden, voor zover zij de opdracht nog wenst uit te voeren, de opdracht te gunnen aan eiseres.
De gemeente Deventer schrijft een aanbesteding uit voor het asfaltonderhoud. Eén van de kwaliteitsfactoren is de score op de Milieu Kosten Indicator (MKI), een instrument om verschillende asfaltmengsels op het aspect duurzaamheid met elkaar te kunnen vergelijken. De gemeente is voornemens te gunnen aan partij A, maar eiseres B komt daartegen op met het argument dat de door A in haar aanbieding opgegeven MKI-waarden zo laag zijn dat die in de dagelijkse asfaltpraktijk niet juist kunnen zijn, dus niet kunnen kloppen. Zij onderbouwt dit met een rapport van een partijdeskundige. B heeft dit bij de gemeente onder de aandacht gebracht, maar maakt de gemeente het verwijt dat zij een en ander niet heeft onderzocht c.q. willen onderzoeken.
De voorzieningenrechter van de rechtbank Overijssel overweegt dat de gemeente in beginsel mocht uitgaan van een procedurele toets, zij mag er ook in beginsel vanuit gaan dat inschrijvers naar waarheid verklaren en dat zij instaan voor de juistheid van de door hen verstrekte gegevens. Inschrijvers mogen diverse factoren in hun berekeningen betrekken om te komen tot zo laag mogelijke MKI-waarden en daarmee een zo hoog mogelijke fictieve aftrek van de prijs, zoals partij A gemotiveerd naar voren heeft gebracht dat zij heeft gedaan. Dat neemt echter niet weg dat indien er sprake is van gerede twijfel, de aanbestedende dienst gehouden is om onderzoek te verrichten.
De voorzieningenrechter overweegt dat eiseres B voldoende aannemelijk heeft gemaakt dat A iets heeft aangeboden wat (nu nog) onmogelijk is. De door A aangeboden besparingen op asfaltmengsels zijn gebaseerd op de productie van de eerste op biomassa gestookte asfaltcentrale in Nederland, maar die moet nog worden gebouwd en kan pas in maart 2022 productief zijn, zodat pas vanaf dat moment de aangeboden lagere MKI-waarden kunnen worden verwacht. Aangezien het ging om asfaltwerkzaamheden die zouden moeten worden verricht vanaf 1 januari 2020 voor een duur van 1 jaar, tot maximaal 3 jaar is voldoende aannemelijk gemaakt dat de aangeboden waarden niet haalbaar zijn.
De gemeente had dit beter moeten onderzoeken. De gemeente kan zich niet beschermd weten door de regeling dat achteraf, pas na de gunning streng wordt gecontroleerd of de in die bieding gestelde waarden inderdaad worden behaald en zo niet, dat zulks via het gestelde bonus/malus systeem leidt tot een korting/boete voor de gemeente. De inschrijving wordt als irreëel aangemerkt, zodat deze buiten beschouwing dient te worden gelaten. Omdat eiseres B de nummer 2 was, moet de opdracht in beginsel aan B worden gegund, voor zover de gemeente de opdracht nog wenst te gunnen.
De les van deze uitspraak is dat een aanbestedende dienst, indien een verliezende inschrijver protesteert dat de aanbieding van de winnaar niet juist kan zijn, onder omstandigheden verplicht kan zijn om onderzoek te doen naar het realiteitsgehalte van de winnende inschrijving.
Vzr. Rb Overijssel 12 februari 2020, www.rechtspraak.nl: ECLI:NL:RBOVE:2020:744
Door Rikkert Hoekstra