Nieuwsbrief voor overheden
De Staat heeft strafrechtelijke ontruiming van een gekraakt pand aangezegd. Eiser in kort geding vordert een verbod om tot ontruiming over te gaan. De vordering wordt afgewezen, omdat niet aannemelijk is dat het belang van de kraker bij het blijven bewonen van het pand moet prevaleren boven het belang van de Staat om een eind te maken aan een strafbare toestand en het belang van de eigenaar om naar eigen goeddunken over het pand te kunnen beschikken.
In dit vonnis is het toetsingskader uiteengezet. Dit houdt het volgende in. Op 1 oktober 2010 is een nieuw artikel 138a Wetboek van Strafrecht (Sr) ingevoerd, dat een algehele strafbaarstelling van kraken bevat. Verder is artikel 551a Wetboek van Strafvordering (Sv) ingevoerd, waarmee de wetgever heeft beoogd strafrechtelijke ontruimingen op grond van verdenking van overtreding van artikel 138a Sr van een wettelijke basis te voorzien. Voor de uitoefening van de aan politie en openbaar ministerie verleende ontruimingsbevoegdheid van artikel 551a Sv is een veroordeling door de strafrechter niet noodzakelijk. Verder constateert de voorzieningenrechter dat bij geschillen bij de civiele rechter omtrent rechtmatigheid van een voorgenomen strafrechtelijke ontruiming onderzocht zal dienen te worden of de in abstracto door de wetgever gegeven voorrang aan het belang van de openbare orde, het beëindigen van strafbare feiten en de bescherming van de rechten van derden boven het huisrecht van de kraker, in het concrete geval de proportionaliteittoets kan doorstaan. Die belangenafweging kan echter alleen plaatsvinden als de kraker feiten of omstandigheden aanvoert en aannemelijk maakt, die in het concrete geval tot een andere dan de door de wetgever gemaakte afweging nopen, waarbij als uitgangspunt zal hebben te gelden dat een eigenaar het recht heeft om over zijn pand te beschikken zoals hij wil.
Uit dit toetsingskader volgt dat de stellingen van kraker dat de ontruiming geen strafvorderlijk doel dient, gepasseerd dienen te worden, nu immers voor strafvorderlijke ontruiming voldoende is dat sprake is van verdenking van overtreding van artikel 138a Sr Door kraker is niet betwist dat van een dergelijke verdenking terecht sprake is. Verder is de voorzieningenrechter van oordeel dat kraker geen bijzondere omstandigheden heeft aangevoerd of aannemelijk heeft gemaakt die ertoe leiden dat het in beginsel prevalerende belang van de Staat bij ontruiming in concreto moet wijken. Ook is de voorzieningenrechter van oordeel dat voldoende is gebleken van het belang van de Staat en eigenaar bij de aangekondigde ontruiming. De Staat heeft gemotiveerd gesteld dat kraken van het pand in de weg staat aan een ongehinderd gebruik van de woning. Verder is relevant dat de eigenaar het pand in leegstandsbeheer wil geven en zelf de gebruikers voor het pand wil kiezen. Dit levert voldoende belang van de eigenaar op om over het pand te kunnen beschikken om de ontruiming te rechtvaardigen, aldus de voorzieningenrechter.
Rb Den Haag 13 januari 2017, www.rechtspraak.nl: ECLI:NL:RBDHA:2017:1139
Door Lianne Broekhuysen
"