Nieuwsbrief voor overheden
Artikel 24 lid 1 Drank- en horecawet strekt niet tot bescherming van concurrentiebelangen, zodat in beginsel artikel 8:69a Awb in de weg staat aan vernietiging van het bestreden besluit. Omdat in deze situatie sprake is van schending van het gelijkheidsbeginsel, kan de rechter toch het bestreden besluit vernietigen wegens schending van artikel 24 lid 1 Dhw.
De Slijtersunie verzocht de burgemeester van Schijndel om handhavend op te treden tegen een slijter omdat deze slijter zou handelen in strijd met artikel 24 lid 1 van de Drank- en Horecawet (Dhw). Er zou namelijk herhaaldelijk geconstateerd zijn dat tijdens openingstijden geen leidinggevende aanwezig was.
De burgemeester wijst het verzoek af. Zijn standpunt is dat de slijterij onderdeel uitmaakt van de supermarkt die in hetzelfde pand is gevestigd en dat er in de supermarkt altijd een leidinggevende aanwezig is, zodat gehandeld wordt conform artikel 24 lid 1 Dhw.
De rechtbank stelt de Slijtersunie in beroep in het gelijk. De burgemeester stelt hoger beroep in en voert aan dat de rechtbank ten onrechte heeft aangenomen dat sprake is van een overtreding van artikel 24 lid 1 Dhw. Daarnaast betoogt de burgemeester dat de rechtbank ten onrechte het bestreden besluit heeft vernietigd omdat artikel 8:69a Awb hieraan in de weg zou staan. Volgens de burgemeester strekt artikel 24 lid 1 Dhw namelijk tot bescherming van de volksgezondheid en niet tot bescherming van concurrentiebelangen.
De Afdeling verwerpt de eerste grond van hoger beroep. Zij deelt het oordeel van de rechtbank dat de supermarkt geen onderdeel uitmaakt van de slijtlokaliteit en dat er dus wel degelijk sprake is van een overtreding van artikel 24 lid 1 Dhw.
De Afdeling stelt vast dat artikel 24 lid 1 Dhw inderdaad strekt tot bescherming van de volksgezondheid en niet het concurrentiebelang van slijterijen. Toch oordeelt de Afdeling dat artikel 8:69a Awb niet in de weg staat aan de vernietiging van het besluit. Zij verwijst in dit verband naar haar uitspraak in de Praxis-zaak van 16 maart 2016 (ECLI:NL:RVS:2016:732). In deze uitspraak heeft de Afdeling een correctie aangenomen op het relativiteitsvereiste.
Vooruitlopend op die uitspraak had de Afdeling een conclusie gevraagd aan staatsraad advocaat-generaal Widdershoven. Deze kwam tot de conclusie (2 december 2015, ECLI:NL:RVS:2015:3680) dat ook als de geschonden regel niet strekt tot de bescherming van het belang van degene die zich op deze schending beroept, de rechter het besluit toch kan vernietigen als de schending van die regel ook een schending van het vertrouwensbeginsel of gelijkheidsbeginsel inhoudt. Widdershoven stelde dat voor een succesvol beroep op het gelijkheidsbeginsel nodig is dat een bedrijf daadwerkelijk is benadeeld doordat aan dat bedrijf, in een situatie die wat betreft de geldende wettelijke voorschriften en de feiten voldoende vergelijkbaar is, verplichtingen zijn opgelegd waaraan zijn concurrent als gevolg van de schending van de betrokken norm niet hoeft te voldoen. De Afdeling heeft deze conclusie overgenomen in haar hierboven genoemde uitspraak van 16 maart 2016.
In die zaak kwam de Afdeling tot het oordeel dat geen sprake was van schending van het vertrouwensbeginsel of het gelijkheidsbeginsel. In deze zaak oordeelt de Afdeling dat sprake is van schending van het gelijkheidsbeginsel.
De Afdeling overweegt dat zelfstandige slijterijen op grond van artikel 24 lid 1 Dhw tijdens openingstijden een leidinggevende aanwezig moeten hebben in de slijterij en daarvoor dus kosten moeten maken. De burgemeester van Schijndel staat toe dat een slijterij die in hetzelfde pand is gevestigd als een supermarkt geen leidinggevende in de slijterij aanwezig hoeft te hebben zolang er een leidinggevende in de supermarkt aanwezig is. De Afdeling overweegt dat daardoor de kosten van een leidinggevende niet volledig ten laste van de slijterij komen, terwijl bij een zelfstandige slijterij de kosten van een leidinggevende geheel voor rekening van de slijterij komen.
ABRvS 28 december 2016, www.rechtspraak.nl: ECLI:NL:RVS:2016:3453
Door Jaap IJdema
"