Nieuwsbrief voor overheden
Feiten
Gemeente Arnhem had een aanbestedingsprocedure georganiseerd voor de exploitatie van A0-displays aan licht- en trolleymasten. De winnende inschrijver had in haar plan van aanpak, als onderdeel van gunningscriterium K2, zonder enig voorbehoud toegezegd alle 240 displays binnen één week na definitieve gunning te plaatsen. Op die toezegging scoorde zij hoog; de opdracht werd aan haar gegund en de concessieovereenkomst werd gesloten per 1 december 2025.
Al snel ging het mis. De concessiehouder had de displays niet binnen de toegezegde week geplaatst en voerde als verklaring aan dat de locatielijst van de gemeente verouderd en onjuist was, dat er onverwacht veel trolleymasten bleken te staan die speciale paspanelen vereisten, en dat onduidelijkheid over vergunningen voor vertraging had gezorgd. De gemeente sommeerde herhaaldelijk, verleende extra termijnen, maar stelde uiteindelijk ook een tweede tekortkoming vast: de inmiddels opgehangen displays voldeden niet aan de in de aanbestedingsstukken voorgeschreven afmetingen. Voorgeschreven was maximaal 120 bij 85 centimeter; de gehangen displays bleken ruim 130 bij 94 centimeter. Op 14 januari 2026 heeft de gemeente de overeenkomst ontbonden.
Oordeel van de rechter
De voorzieningenrechter wees de vorderingen van de concessiehouder af. Ten aanzien van de plaatsingstermijn oordeelde de rechter dat de toezegging van zeven dagen na definitieve gunning onderdeel uitmaakte van de inschrijving en dat de gemeente de concessiehouder daar redelijkerwijs aan mocht houden. De aangedragen omstandigheden — de verouderde locatielijst, de onverwachte aantallen trolleymasten, de vergunningsvraag — kwamen voor rekening en risico van de concessiehouder, nu zij in haar inschrijving geen enkel voorbehoud had gemaakt, terwijl voorzienbaar was dat de locatielijst kon afwijken en meerdere masttypen in het spel waren.
Daarnaast oordeelt de rechter dat het accepteren van displays met andere afmetingen — in combinatie met de afwijking van de plaatsingstermijn — zou neerkomen op een verboden wezenlijke wijziging van de opdracht in de zin van het Pressetext-arrest (HvJ EG 19 juni 2008, C-454/06, ECLI:EU:C:2008:351). Niet uitgesloten was immers dat concurrenten met een kortere plaatsingstermijn hadden kunnen inschrijven als de gemeente de feitelijk gehanteerde afmetingen als norm had gesteld, of dat andere partijen zich anders hadden ingeschreven. De gemeente had dan ook geen andere keuze dan tot ontbinding over te gaan: herstel was niet mogelijk zonder het aanbestedingsrecht te schenden.
Deze uitspraak herinnert inschrijvers eraan dat een plan van aanpak geen vrijblijvend document is, maar een onvoorwaardelijke verbintenis die doorwerkt in de uitvoering. Wie hoog scoort op kwaliteitscriteria door een ambitieuze planning, moet die ook kunnen waarmaken. Voor aanbestedende diensten geldt spiegelbeeldig: wie een wezenlijke wijziging door de vingers ziet, handelt niet alleen in strijd met het aanbestedingsrecht, maar ondermijnt ook de gelijke behandeling van alle inschrijvers.
Vzr. Rb. Gelderland 30 maart 2026, www.rechtspraak.nl: ECLI:NL:RBGEL:2026:2483.
